„Jeśli chcesz krzewić pokój, strzeż dzieła stworzenia” to hasło przewodnie XLIII Światowego Dnia Pokoju.  Orędzie adresowane do wspólnot chrześcijańskich, rządzących państwami i wszystkich ludzi dobrej woli, odnosi się także do stylu życia jednostek i rodzin.

    Dwadzieścia lat po opublikowaniu  przez Jana Pawła II pokojowego orędzia pt. „Pokój z Bogiem Stwórcą, pokój z całym stworzeniem”, Benedykt XVI podejmuje ponownie problem „ekologicznej odpowiedzialności Kościoła za świat stworzony”, odwołując się do swojej Encykliki Caritas in Veritate. Papież udowadnia, że jeśli nie szanujemy stworzenia, niszczymy podstawy dzieł Bożych i fundamenty życia przyszłych pokoleń. Zagrożenie dla pokoju stanowią nie tylko konflikty międzynarodowe i regionalne, terroryzm i łamanie praw człowieka, ale niewidoczne dla oczu społeczności międzynarodowej lekceważenie i nadużywanie zasobów naturalnych, a szczególnie zasobów nieodnawialnych, do których należą gleby i kopaliny energetyczne.  
„Czy możemy nie reagować w obliczu konfliktów zarówno już trwających, jak i potencjalnych, związanych z dostępem do zasobów naturalnych? Wszystkie te zagadnienia mają głęboki wpływ na możliwość korzystania z praw człowieka, takich jak na przykład prawo do życia, do żywienia, do zdrowia, do rozwoju.”
Ponieważ kryzys ekologiczny jest przede wszystkim kryzysem w dziedzinach etyki i moralności,  konieczne odnowienie i umocnienie przymierza między człowiekiem a środowiskiem naturalnym powinno nastąpić na bazie głębokiej odnowy kulturowej opartej na solidnych fundamentach. Zadaniem Kościoła nie jest proponowanie konkretnych rozwiązań technicznych, ale ze względu na wiekowe doświadczenie w antropologii podkreśla znaczenie więzi między Stwórcą, istotą ludzką i stworzeniem.
„Człowiek pozwolił, by zawładnął nim egoizm, zagubił sens Bożego nakazu i pragnąc zapanować nad stworzeniem w sposób absolutny, zachował się w stosunku do niego jak wyzyskiwacz.” ..„starożytni w swej mądrości uznawali, że przyroda nie jest <stosem bezładnie rozrzuconych odpadków> do naszej dyspozycji , a Objawienie biblijne pozwoliło nam zrozumieć, że przyroda jest darem Stwórcy, który ustanowił jej wewnętrzne prawa, aby człowiek mógł czerpać z nich wskazania potrzebne do tego, by jej <doglądać i ją uprawiać> (por. Rdz2, 15).

Benedykt XVI sadzi, że: „Obowiązek stopniowego wprowadzania skutecznych środków i polityki na rzecz ochrony środowiska spoczywa na wszystkich” Ani kraje uprzemysłowione, ani rozwijające się nie są zwolnione z odpowiedzialności względem stworzenia.
Wyraził nadzieję, że „zostanie przyjęty model rozwoju, u którego podstaw znajdzie się centralne miejsce istoty ludzkiej, promocja i dostęp do dobra wspólnego, odpowiedzialność, świadomość, że konieczna jest zmiana stylów życia, oraz roztropność – cnota podpowiadająca, co należy uczynić dziś, z myślą o tym, co może zdarzyć się jutro.”
Papież zachęca do „nowej solidarności” (którą postulował Jan Paweł II w Orędziu na Światowy Dzień Pokoju 1990) i „solidarności globalnej” (Orędzie Benedykta XVI na Światowy Dzień Pokoju 2009 r.). Na pierwszym miejscu wymienia problem wykorzystania zasobów energii słonecznej i problem zagrożenia światowych zasobów wody. Postuluje dostosowanie programów rozwoju wsi do potrzeb drobnych rolników i ich rodzin, oraz połączenie walki ze zmianami klimatycznymi z walką z ubóstwem.
„..konieczne jest uwolnienie się od logiki czystej konsumpcji, by wspierać takie formy produkcji rolnej i przemysłowej, w których będzie uszanowany porządek stworzenia oraz które będą zaspokajały podstawowe potrzeby wszystkich. Kwestią ekologiczną należy się zająć nie tylko ze względu na przerażające perspektywy, jakie roztacza degradacja środowiska; motywacją do jej podejmowania winno być przede wszystkim dążenie do autentycznej solidarności na skalę światową, opartej na wartościach miłości sprawiedliwości i dobra wspólnego. – napisał papież.
Nowa pokoleniowa i międzypokoleniowa solidarność charakteryzuje się „stylem życia z umiarem”, bez mała franciszkańskim ubóstwem w bogactwie tego świata. „...zagadnienie degradacji środowiska wiąże się z potrzebą zmiany zachowań każdego z nas, dominujących aktualnie stylów życia oraz modeli konsumpcji i produkcji, często niezrównoważonych z punktu widzenia społecznego, ze względu na środowisko, a nawet ekonomię”.
Benedykt XVI zachęca do aktywności różne podmioty społeczeństwa obywatelskiego i organizacje pozarządowe, do „szerzenia odpowiedzialności ekologicznej, która winna być coraz mocniej zakorzeniona w poszanowaniu «ekologii ludzkiej”. Zachęca aby odejść od budowania świadomości ekologicznej na interesie nacjonalistycznym, zachęca do budowania wizji uwzględniającej potrzeby wszystkich narodów. Zachęca do zniszczenia broni nuklearnej.
Podkreśla, że „ Na Kościele spoczywa odpowiedzialność za świat stworzony i poczuwa się on do tego, by zgodnie z nią działać także w sferze publicznej, w celu ochrony ziemi, wody i powietrza, będących darami Boga Stwórcy dla wszystkich, a przede wszystkim obrony człowieka przed niebezpieczeństwem zniszczenia samego siebie. Degradacja przyrody ma bowiem ścisły związek z kulturą, kształtującą ludzkie współżycie, dlatego też «kiedy „ekologia ludzka” jest szanowana w społeczeństwie, również ekologia środowiska czerpie z tego korzyści» (Caritas in Veritate).
Benedykt XVI nie usprawiedliwia młodzieży, ale piętnuje zaniedbania rodziców i wychowawców: „Nie można wymagać od ludzi młodych, by szanowali środowisko, jeżeli rodzina i społeczeństwo nie pomagają im szanować samych siebi: księga natury jest jedna, zarówno gdy mówi o środowisku, jak etyce osobistej, rodzinnej i społecznej (Caritas in Veritate). Obowiązki względem środowiska wynikają z obowiązków względem osoby, pojmowanej jako indywiduum i w odniesieniu do innych. Dlatego chętnie popieram wychowanie do odpowiedzialności ekologicznej, która — jak wskazałem w Encyklice Caritas in Veritate — gwarantowałaby prawdziwą «ekologię ludzką», a zatem potwierdziła z nowym przekonaniem nienaruszalność życia ludzkiego w każdej jego fazie i w każdej kondycji, godność osoby i niezastąpioną misję rodziny, w której wychowuje się w duchu miłości bliźniego i poszanowania środowiska.”
Papież na zakończenie Orędzia podkreślił, że każdy chrześcijanin ma obowiązek chronić środowisko naturalne z pełnym zaangażowaniem, aby budować świat pokoju, otwierający nowym pokoleniom perspektywę lepszej przyszłości. Hasło przewodnie Orędzia - Jeśli chcesz krzewić pokój, strzeż dzieła stworzenia – jest jednocześnie apelem modlitewnym skierowanym do wszystkich mężczyzn i kobiet w Dniu Godziny Łaski dla całego świata, 8 grudnia 2009 r.

Opracował:
Wacław Święcicki